Jak działa rekuperacja w hybrydzie i dlaczego daje najwięcej korzyści w mieście?
Rekuperacja w hybrydzie pozwala odzyskać część energii, która w samochodzie spalinowym podczas zwalniania zostałaby zamieniona głównie w ciepło na hamulcach. W aucie HEV lub PHEV silnik elektryczny może podczas wytracania prędkości działać jak generator, wytwarzać energię elektryczną i przekazywać ją do akumulatora.
Odzyskana energia może później ponownie wspierać napęd samochodu. Nie oznacza to jednak „darmowej energii” ani całkowitego zastąpienia klasycznych hamulców. Rekuperacja jest jednym z elementów zarządzania energią w układzie hybrydowym.
Najwięcej okazji do jej wykorzystania pojawia się tam, gdzie samochód często przyspiesza i zwalnia – dlatego hamowanie rekuperacyjne dobrze pasuje do jazdy miejskiej.
Co to jest rekuperacja?
Najprościej mówiąc, rekuperacja energii to odzyskiwanie części energii kinetycznej samochodu podczas zwalniania.
Gdy auto przyspiesza, energia jest potrzebna do jego rozpędzenia. Podczas hamowania w klasycznym układzie duża część tej energii jest tracona w postaci ciepła. W samochodzie hybrydowym część można wykorzystać ponownie.
Jak działa hamowanie rekuperacyjne?
Podczas napędzania samochodu silnik elektryczny pobiera energię i przekazuje moment obrotowy na koła. Podczas rekuperacji proces może zostać odwrócony: obracające się koła napędzają maszynę elektryczną, która działa jak generator.
Wytworzona energia trafia do akumulatora trakcyjnego i może zostać później wykorzystana np. przy ruszaniu lub wspomaganiu napędu.
Czy rekuperacja odzyskuje całą energię?
Nie. W układzie występują straty, dlatego nie można odzyskać 100% energii wykorzystanej wcześniej do rozpędzenia samochodu.
Rekuperacja poprawia efektywność, ale nie tworzy energii
Jej zadaniem jest ograniczenie strat podczas zwalniania, a nie produkowanie dodatkowej energii bez kosztu.
Dlaczego rekuperacja najlepiej sprawdza się w mieście?
Hybryda do miasta porusza się w warunkach, które tworzą wiele okazji do odzyskiwania energii.
Światła, ronda, korki i skrzyżowania oznaczają częste zwalnianie. Każde takie wytracenie prędkości może być okazją do przekazania części energii z powrotem do akumulatora.
Miasto – dużo hamowania i ponownego ruszania
Typowy cykl wygląda prosto: samochód rusza, przyspiesza, po chwili zwalnia przed skrzyżowaniem, odzyskuje część energii, a następnie może ją wykorzystać podczas kolejnego ruszania.
Taki scenariusz powtarza się w mieście wielokrotnie.
Autostrada – mniej okazji do odzysku
Na autostradzie samochód przez długi czas jedzie ze względnie stałą prędkością. Jest więc mniej zwalniania, a tym samym mniej okazji do rekuperacji.
Korzyści z rekuperacji najlepiej widać tam, gdzie prędkość często się zmienia.
Rekuperacja w HEV – skąd bierze się energia?
W hybrydzie HEV akumulator trakcyjny nie jest ładowany z zewnętrznego źródła. Samochód sam zarządza poziomem energii, wykorzystując między innymi odzysk podczas zwalniania.
Przykładem jest CHERY TIGGO 4 HEV, którego system CSH łączy silnik spalinowy, silnik elektryczny, przekładnię hybrydową DHT i akumulator 1,83 kWh. Producent podaje średnie zużycie paliwa 5,3 l/100 km WLTP.
Większy CHERY TIGGO 7 HEV wykorzystuje układ CSH z akumulatorem 1,83 kWh, a deklarowane średnie zużycie wynosi 5,7 l/100 km WLTP.
Czy HEV trzeba ładować?
Nie. Kierowca tankuje paliwo, a system sam zarządza przepływem energii.
Czy rekuperacja „ładuje hybrydę do pełna”?
Układ utrzymuje poziom energii potrzebny do efektywnej pracy napędu; kierowca nie ładuje HEV tak jak PHEV.
Jak rekuperacja działa w PHEV?
Hybryda plug-in PHEV ma większy akumulator, który można ładować z gniazdka lub ładowarki. Rekuperacja nadal działa, ale jest dodatkowym sposobem odzyskiwania energii podczas jazdy – nie zastępuje regularnego ładowania.
W CHERY TIGGO 7 PHEV system CSH wykorzystuje także hamowanie rekuperacyjne. Producent wskazuje odzyskiwanie energii jako jeden z elementów pracy układu hybrydowego. Model ma akumulator 18,3 kWh i oferuje do 90 km zasięgu elektrycznego.
Czy PHEV może naładować się sam podczas jazdy?
Może odzyskiwać energię podczas zwalniania, ale rekuperacja nie zastępuje zewnętrznego ładowania, jeśli kierowca chce regularnie wykorzystywać jazdę elektryczną.
HEV i PHEV korzystają z tej samej podstawowej idei
W obu przypadkach część energii podczas hamowania może zostać odzyskana.
Różni je sposób korzystania z akumulatora
HEV ma mniejszy akumulator zarządzany automatycznie. PHEV ma większy akumulator, który można dodatkowo ładować z zewnątrz i wykorzystywać do dłuższej jazdy elektrycznej.
Czy rekuperacja zastępuje zwykłe hamulce?
Nie. Hamowanie rekuperacyjne współpracuje z klasycznym układem ciernym.
Przy mocniejszym hamowaniu, bardzo niskiej prędkości albo w sytuacji, gdy możliwości odzysku są ograniczone, samochód wykorzystuje również tradycyjne hamulce.
Czy rekuperacja może ograniczać zużycie hamulców?
Ponieważ część zwalniania odbywa się dzięki pracy maszyny elektrycznej jako generatora, klocki i tarcze nie muszą wykonywać całej pracy. Klasyczny układ nadal wymaga jednak kontroli i serwisowania.
Jak jeździć hybrydą, żeby lepiej wykorzystać rekuperację?
Nie trzeba stosować skomplikowanych technik. Największe znaczenie ma płynna i przewidywalna jazda.
Patrz dalej przed samochód
Jeżeli widzisz czerwone światło lub korek, wcześniejsze rozpoczęcie spokojnego zwalniania może pozwolić układowi dłużej wykorzystywać odzysk energii.
Unikaj niepotrzebnego rozpędzania
Rozpędzenie auta tylko po to, aby za chwilę mocno zahamować, oznacza niepotrzebne zużycie energii.
Zachowuj płynność
Spokojne przyspieszanie i przewidywanie sytuacji pomaga ograniczać gwałtowne zmiany prędkości.
Nie próbuj „produkować” energii hamowaniem
Energia odzyskana podczas rekuperacji pochodzi z ruchu samochodu.
Najbardziej efektywna jest jazda, która najpierw ogranicza niepotrzebne zużycie energii
Płynne dopasowanie prędkości może być korzystniejsze niż mocne rozpędzanie i późniejszy odzysk tylko części tej energii.
HEV czy PHEV – gdzie rekuperacja ma większe znaczenie?
Rekuperacja jest ważna w obu napędach, ale pełni nieco inną rolę.
Napęd | Rola rekuperacji |
| HEV | ważny sposób odzyskiwania energii do akumulatora trakcyjnego |
| PHEV | odzyskuje energię podczas jazdy, uzupełniając ładowanie z zewnętrznego źródła |
| Benzyna | brak hybrydowego układu odzysku energii trakcyjnej |
Najważniejszy jest efekt pracy całego układu podczas codziennej jazdy, a nie pojedyncze hamowanie.
Czy warto wybrać hybrydę do miasta ze względu na rekuperację?
Rekuperacja jest jednym z powodów, dla których układ hybrydowy dobrze odpowiada ruchowi miejskiemu, ale nie powinna być jedynym kryterium zakupu.
Warto uwzględnić również wielkość samochodu, spalanie, komfort, bagażnik, możliwość ładowania i długość codziennych tras.
Jeżeli zależy Ci na kompaktowym HEV bez ładowania, warto sprawdzić CHERY TIGGO 4 HEV. Więcej przestrzeni oferuje CHERY TIGGO 7 HEV, a kierowca mający możliwość regularnego ładowania może rozważyć CHERY TIGGO 7 PHEV.
Najlepiej porównać działanie napędów w praktyce podczas jazdy testowej.
FAQ – rekuperacja w hybrydzie
Co to jest rekuperacja w samochodzie?
To odzyskiwanie części energii podczas zwalniania i przekształcanie jej w energię elektryczną magazynowaną w akumulatorze.
Dlaczego rekuperacja jest korzystna w mieście?
W mieście samochód często zwalnia i ponownie rusza, co oznacza więcej okazji do odzyskiwania energii niż podczas długiej jazdy ze stałą prędkością.
Czy HEV ładuje się podczas hamowania?
Tak. W HEV odzysk energii podczas zwalniania jest jednym ze sposobów uzupełniania energii w akumulatorze trakcyjnym.
Czy PHEV ładuje się podczas hamowania?
Tak. PHEV również wykorzystuje rekuperację, ale nie zastępuje ona regularnego ładowania z zewnętrznego źródła.
Czy rekuperacja oznacza mniejsze spalanie?
Może zwiększać efektywność układu, ponieważ odzyskuje część energii, która inaczej zostałaby utracona. Rzeczywiste spalanie zależy jednak także od trasy, prędkości, temperatury i stylu jazdy.
Czy rekuperacja zastępuje klocki i tarcze hamulcowe?
Nie. Klasyczny układ hamulcowy nadal jest potrzebny i współpracuje z hamowaniem rekuperacyjnym.